De 180-dagenregel in het kort
Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na een schenking, dan ziet de Belastingdienst die schenking als onderdeel van de erfenis. De ontvanger betaalt dan erfbelasting in plaats van schenkbelasting. Al betaalde schenkbelasting wordt verrekend, dus je betaalt niet dubbel.
Het gevolg: het voordeel van de schenkvrijstelling valt weg. De schenking telt gewoon mee in de nalatenschap, alsof die nooit gedaan was.
Voorbeeld
Een moeder schenkt haar zoon in maart €6.908, binnen de jaarlijkse vrijstelling. Ze overlijdt in juli. Omdat dat binnen 180 dagen is, telt de €6.908 mee als erfenis. Komt zijn erfdeel boven de vrijstelling voor erfbelasting uit (€26.230 in 2026), dan betaalt hij daarover alsnog 10% of 20% erfbelasting.
De enige uitzondering
De regel geldt niet voor een schenking waarvoor de eenmalig verhoogde vrijstelling is gebruikt (voor een kind van 18 tot 40 jaar, €33.129 in 2026). Die schenking blijft buiten de erfenis, mits het kind aangifte schenkbelasting doet en daarin een beroep doet op de vrijstelling.
Wat kun je wél doen?
- Begin op tijd. Het voordeel van schenken zit in het jaar na jaar benutten van de vrijstelling. Wie pas begint als de gezondheid achteruitgaat, is vaak te laat. Elk jaar dat je wacht, is een vrijstelling die nooit meer terugkomt.
- Leg een levenstestament vast. Daarin kun je iemand machtigen om namens jou te schenken als je dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door dementie. Zonder zo'n schenkingsclausule kan dat in de regel niet.
- Zorg voor een testament. Zeker als je wilt afwijken van de wettelijke verdeling of als je samenwoont zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap.
- Overweeg de eenmalig verhoogde vrijstelling. Voor een kind van 18 tot 40 jaar dat er nog geen gebruik van heeft gemaakt, is dit de enige schenking die buiten de 180-dagenregel valt.
- Schakel een notaris in als er sprake is van ernstige ziekte. Er kunnen dan specifieke mogelijkheden en valkuilen zijn.
Veelgestelde vragen
Wat is de 180-dagenregel?
Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na een schenking, dan telt die schenking voor de belasting mee als erfenis. De ontvanger betaalt dan erfbelasting in plaats van schenkbelasting. Eventueel al betaalde schenkbelasting wordt daarmee verrekend.
Geldt de 180-dagenregel ook voor schenkingen binnen de vrijstelling?
Ja. Ook een schenking binnen de jaarlijkse vrijstelling telt dan mee voor de erfbelasting. De enige uitzondering is een schenking waarvoor de eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen van 18 tot 40 jaar is gebruikt; daarvoor moet wel aangifte schenkbelasting worden gedaan.
Heeft schenken bij een ernstige ziekte nog zin?
Vaak minder dan gedacht, juist door de 180-dagenregel. Wat wel helpt: zorgen dat zaken goed geregeld zijn, zoals een testament en een levenstestament. Overleg in zo'n situatie altijd met een notaris.
Wie mag schenken als de schenker dat zelf niet meer kan?
Alleen iemand die daartoe uitdrukkelijk bevoegd is, bijvoorbeeld via een levenstestament met een schenkingsclausule. Zonder zo'n volmacht kan een familielid of bewindvoerder in de regel niet namens de schenker schenken.
Op tijd beginnen loont. Zie in twee minuten hoeveel erfbelasting jouw gezin bespaart met een schenkplan dat nu start.